DİVANÜ LÛGATİ’T TÜRK (Türk Dilleri Kâmusu -11.Yüzyıl)



   Divanü Lûgati’t Türk, 11. yüzyılda, Kaşgarlı Mahmut tarafından, Karahanlılar sahasında, Türkçeyi Araplara öğretmek amacıyla yazılmıştır. Aynı zamanda yazar, bu eserle Türkçenin de Arapça kadar güçlü ve zengin bir dil olduğunu göstermek istemiştir. Türkçe-Arapça bir sözlüktür. 1072-1074’te tamamlanmış ve Abbasi Halifesi El-Muktedi Billah’a sunulmuştur.


   Türkçenin ilk sözlüğü olan eser, Arap alfabesiyle yazılmıştır. Eserde 7500 kadar Türkçe kelime yer alır. Türkçe kelimelerin yanına Arapça karşılıkları konmuş ve kelimeyle ilgili açıklamalar yine Arapça yapılmıştır. Kelimelerin kullanımlarını göstermek için verilen örneklerin pek çoğu halk edebiyatı ürünlerinden seçilmiştir. Eserin değerini arttıran özelliklerden biri de bu halk edebiyatı örnekleridir. Kaşgarlı Mahmut, Orta Asya’da yaşayan Türk boylarını gezerek, halk arasında yaşayan atasözlerini, deyimleri, destanları, ağıtları, koşukları, vecizeleri derleyerek eserinde bunlara yer vermiştir. Bu çalışma, en eski halk edebiyatı ürünlerimizin günümüze ulaşmasını sağlamıştır.


   Türk dili ve edebiyatının olduğu kadar Türk tarihinin, coğrafyasının, kültür ve medeniyetinin de eşsiz hazinelerinden biri olan eser, çağının ilk ve en muhteşem örneğidir.






Edebibilgiler.com 2009 ©  Her hakkı saklıdır.