ANDRE G─░DE

--------------------------------------------------------------------------------

   1869'da ParisÔÇÖte do─čdu. Babas─▒ Protestan ve k├Âyl├╝ k├Âkenli, annesi KatolikÔÇÖti. 8 ya┼č─▒nda Paris'te Alsace Okulu'na g├Ânderildi. S─▒k s─▒k hastaland─▒─č─▒ i├žin ├Â─črenimi kesintiye u─črad─▒. Babas─▒n─▒ 1880'de kaybetti. Annesinin kat─▒ otoritesi alt─▒nda yeti┼čti. 1889'da okuldan mezun oldu. Ya┼čam─▒n─▒ yazarak ge├žirmeye karar verdi. Yaz─▒ hayat─▒na 1891ÔÇÖde yay─▒nlad─▒─č─▒ Andr├ę WalterÔÇÖin Defterleri ve Narsis ├ťst├╝ne ─░nceleme ile ba┼člad─▒. Ama ikisi de ba┼čar─▒s─▒z bulundu. 1893'te Kuzey Afrika gezisine ├ž─▒kt─▒. Arap d├╝nyas─▒n─▒n t├╝m├╝yle farkl─▒ de─čerleriyle tan─▒┼čt─▒. Fransa'ya d├Ând├╝─č├╝nde oradaki kat─▒ Victorya d├Ânemi ya┼čant─▒s─▒n─▒n olumsuzluklar─▒ndan rahats─▒z oldu. 1894'te tekrar Kuzey Afrika'ya gitti. Burada Oscar Wilde ve Lord Alfred Douglas'la tan─▒┼čt─▒. Onlar─▒n y├╝reklendirmesiyle bask─▒ alt─▒nda tuttu─ču e┼čcinselli─čini kabul etti. Annesi hastalan─▒nca Fransa'ya d├Ând├╝. 1895'te kuzeniyle evlendi. Gen├ž Marc Allegret ile e┼čcinsel ili┼čkisi ailesinde huzursuzluk yaratt─▒. E┼či Gide'nin kendisine yazd─▒─č─▒ mektuplar─▒ yok etti. 1. D├╝nya Sava┼č─▒ y─▒llar─▒nda K─▒z─▒lha├ž ile g├Ân├╝ll├╝ insani kurulu┼člarda ├žal─▒┼čt─▒.

     1923'te ilk feministlerden ├╝nl├╝ Elizabeth van Byyselberghe'den olan tek ├žocu─ču k─▒z─▒ Catherine do─čdu. 1925'te Frans─▒z Ekvator Afrikas─▒'na gitti. Burada g├Ârd├╝klerinden de etkilendi. D├Ân├╝┼č├╝nde s├Âm├╝rgecili─či ele┼čtiren yaz─▒lar yazd─▒. Kom├╝nizme ilgi duydu. 1836'da b├╝y├╝k umutlarla gitti─či Sovyetler Birli─či'nden hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒ ile d├Ând├╝. 1938'de e┼čini kaybetti. 2'nci D├╝nya Sava┼č─▒'n─▒n ba┼člamas─▒ndan sonra 1942'de tekrar Kuzey Afrika'ya gitti. Sava┼č─▒n sonuna kadar burada ya┼čad─▒. 1947'de Oxford ├ťniversitesi'nden "Edebiyat Doktoru" unvan─▒ ald─▒. Ayn─▒ y─▒l Kas─▒m ay─▒nda da Nobel Edebiyat ├ľd├╝l├╝'n├╝n sahibi oldu. 1951'de ya┼čam─▒n─▒ yitirdi. Ya┼čam─▒ boyunca toplumsal ve bireysel ahlak─▒n en ├Ânemli ├Âl├ž├╝t├╝n├╝n, bireyin i├žtenli─či ve kendisini tan─▒mas─▒ oldu─čunu savundu. Edebi, siyasal ve toplumsal sorunlara kar┼č─▒ ho┼čg├Âr├╝l├╝ bir tutum benimsedi. Genel ahlak anlay─▒┼č─▒n─▒n kar┼č─▒s─▒nda bireysel ├Âzg├╝rl├╝klerin savunucusu oldu. Ama ayn─▒ zamanda 17'inci Y├╝zy─▒l Frans─▒z edebiyat─▒n─▒n en ├Ânemli h├╝manist ve ahlak├ž─▒ yazar─▒ olarak tan─▒nd─▒. D├╝┼č├╝ncelerindeki b├╝t├╝nl├╝k ve soyluluk, ├╝slubundaki ar─▒l─▒k ve uyumla Frans─▒z edebiyat─▒n─▒n sayg─▒n isimleri aras─▒nda yer al─▒r.

--------------------------------------------------------------------------------

ESERLER─░

DENEME:

Narkissos ├ťst├╝ne ─░nceleme (1891)

Urien'in Yolculu─ču (1893)

A┼čka Te┼čebb├╝s (1893)

Batakl─▒klar (1894)

Vesileler (1903)

Yeni Vesileler (1911)

Ve ─░┼č ┼×imdi Sana Kald─▒

(1951, ├Âl├╝m├╝nden sonra)

ROMAN:

Kalpazanlar (1926)

OTOB─░YOGRAF─░:

Andre Walter'in Defterleri (1892)

Tohum ├ľlmezse (1926)

YERG─░:

Zincire Gev┼ček Vurulmu┼č Prometheos (1899)

ANLATI:

Ayr─▒ Yol (1902)

Dar Kap─▒ (1909)

┼×─░─░R VE D├ťZYAZI ┼×─░─░R:

Andre Walter'in ┼×iirleri (1891)

D├╝nya Nimetleri (1897, 1936'da Topra─č─▒n Yaratt─▒─č─▒ Nimetler)

Hac─▒ Ya da Sahte Peygamber ├ťzerine ─░nceleme (1899)

Savurgan Evlad─▒n D├Ân├╝┼č├╝ (1907)

K─▒r Senfonisi (1919)

Yeni Nimetler (1935)

Thesee (1946)


T─░YATRO:

Saul (1903)

Philoktetes (1899)

Kral Kandaules (1901)

Bat-┼×eba (1912)

Oidipius (1931)

Persephone (1934)

On ├ť├ž├╝nc├╝ A─ča├ž (1935)

Robert Ya da Genel Çıkar (1944)

D├Ân├╝┼č (1946)

ANI:

Journal 1889-1939 (1939)

Journal 1939-1949 (1945)


├ľYK├ť:

Vatikan Zindanlar─▒ (1914)

─░sabella (1957)

Kad─▒nlar Mektebi (1929)

Robert (1929)

Genevieve (1936)

D─░YALOG:

Corydon (1924)

GEZ─░:

Kongo Yolculu─ču (1927)

Dindiki (1927)

├çad D├Ân├╝┼č├╝ 1928)


─░NCELEME-ELE┼×T─░R─░:

Dostoyevski (1923)

Rastlant─▒lar (1924)

Kalpazanlar─▒n G├╝nl├╝─č├╝ (1926)

Montaigne ├ťst├╝ne Deneme (1929)

├çe┼čitli (1931) , SSCB D├Ân├╝┼č├╝ (1936)

SSCB D├Ân├╝┼č├╝ ├ťzerine D├╝zeltmeler (1937)

Henri Michaux'yu Tan─▒mak (1941)

D├╝┼čsel S├Âyle┼čiler (1943)

G├Âz ├ľn├╝ne Alarak (1943)

Poussin ├ľ─čretimi (1945)

┼×iir Sanat─▒ (1947) ,  ├ľns├Âzler (1948)

Kar┼č─▒la┼čmalar (1948) ,  ├ľvg├╝ler (1948)

Chopin ├ťzerine Notlar (1948)


Edebibilgiler.com 2009 ┬ę  Her hakk─▒ sakl─▒d─▒r.